مغلق بودن مفاهیم و کثرت کلمات دو مانعی هستند که باعث شده برخی یا رجوع به تفاسیر نکنند و یا بعد از مطالعه تفاسیر به درک درستی نرسند. ما در «گزیده تفسیر» سعی کردیم کلمات تخصصی و مغلق را ساده و از حجم کلمات کاسته تا خواننده در زمان اندک به درک درستی از آیات برسد. در ادامه گزیده تفسیر آیه مبارکه 29 از سوره شریفة إسراء تقدیم نگاه شما می گردد:
وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَحْسُورًا ﴿۲۹ إسراء﴾
ترجمه: و دستت را بسته به گردن خود قرار مده، (در انفاق واجبات بخل نورز) و آن را به تمام نيز مگشاى (چندان انفاق مكن كه خود نيازمند شوى) كه ملامت زده و وامانده خواهى نشست
گزیده تفسیر:
این آیه انسان متمکّن از انفاق را از افراط و تفریط بازداشته و به اعتدال و رعایت حدّ وسط فرامی خواند . کسی که در انفاقِ مالی می خواهد امرِ ایتای ذی القربی ، مسکین و ابن سبیل را امتثال کند ، باید مال را بجا و به مقدار معیّن صرف کند و نباید قبض و بسط تامّ داشته باشد؛ یعنی با رعایت حدّ اعتدال ( حدّ وسط ) نه آن گونه بخیل باشد که دست بسته زندگی کند؛ نه چنان دست و دل باز باشد که سرانجام ، زمینگیر و گرفتار لَوم ( ملامت خود و دیگران ) و حَسر ( درماندگی و حسرت بر اثر مال باختگی ) شود. (1)
نکتهها:
امام صادق عليه السلام فرمودند: مراد از «محسور» حسرتِ فقر و تنگدستى است.
بعضى گفتهاند: «ملامت» مربوط به اوّل آيه است كه درباره بخل است و «حسرت» مربوط به آخر آيه و ولخرجى است.
زنى پسر خود را نزد پيامبر صلى الله عليه و آله فرستاد و از آن حضرت پيراهنش را به عنوان تبرّك درخواست كرد. پيامبر تنها پيراهن خود را داد و چون لباس ديگرى نداشت، براى نماز از خانه بيرون نيامد. اين آيه نازل شد تا پيام دهد كه سخاوت، آن نيست كه يكتا پيراهن خود را بدهى.
در روايتى ديگر آمده است: مقدارى طلا، نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آوردند، پيامبر در همان زمان همه را انفاق كرد. روز بعد فقيرى از حضرت درخواستى كرد. حضرت چيزى نداشت كه به او بدهد. مرد فقير حضرت را سرزنش كرد. پيامبر صلى الله عليه و آله از اينكه چيزى نداشت تا به او كمك كند اندوهناك شد كه اين آيه نازل شد. (2)
1_ تفسیر تسنیم، ج 48، ص 479
2_ تفسیر نور محسن قرائی ج 5 ص 48

